Wie Het Ketelhuis bezoekt voor een Nederlandse première, internationale arthousefilm, documentaire, jeugdfilm of een hapje en drankje, staat op een plek waar al meer dan een eeuw energie wordt gemaakt. Want lang voordat hier films op het witte doek verschenen, stonden er grote stoomketels te loeien. Dit is de geschiedenis van Het Ketelhuis.
We gaan terug naar 1903. Op het terrein van de Westergasfabriek in Amsterdam wordt een nieuw ketelhuis gebouwd. Het gebouw, ontworpen in de karakteristieke neorenaissance-stijl van architect Isaac Gosschalk, maakt deel uit van een enorm industrieel complex waar kolengas wordt geproduceerd voor de stad. En zo’n gasfabriek had energie nodig, heel veel energie. In het ketelhuis stonden daarom grote stoomketels die stoom en energie leverden voor het productieproces.
Dat we daar vandaag nog iets van kunnen zien, is bijzonder. Veel industriële gebouwen uit die periode verdwenen in de loop van de twintigste eeuw. Het ketelhuis bleef staan en werd, net als een groot deel van het historische Westergasterrein, bewaard als industrieel erfgoed. Het gebouw heeft inmiddels de status van Rijksmonument, maar het mooiste hoofdstuk moest toen nog beginnen.
Nadat de Westergasfabriek haar oorspronkelijke functie verloor, kreeg het terrein langzaam maar zeker een heel ander karakter. Waar ooit gas werd geproduceerd, ontstond ruimte voor kunst, cultuur en creatieve ondernemers. En midden tussen die monumentale fabrieksgebouwen kreeg ook het oude ketelhuis een tweede leven. Een plek waar ideeën gedeeld, verhalen verteld en films vertoond werden. Op 29 maart 1999 opende Het Ketelhuis officieel zijn deuren als filmtheater.
Het Ketelhuis ontstond vanuit de Amsterdamse creatieve industrie en de Nederlandse filmwereld. De eenvoudige, maar belangrijke gedachte erachter was dat de Nederlandse film een eigen plek verdiende. Een plek waar films niet alleen werden vertoond, maar waar ook over gesproken, gediscussieerd en nagedacht kon worden.
Die betrokkenheid bij de Nederlandse cinema vormt nog altijd een belangrijk onderdeel van Het Ketelhuis. Maar wie vandaag de programmering bekijkt, ziet vooral een filmtheater met een brede blik op film. Van eigenzinnige Nederlandse producties tot internationale arthousefilms, van prijswinnende documentaires tot bijzondere verhalen van makers uit alle hoeken van de wereld. Grote speelfilms staan hier naast kleine, artistieke producties en documentaires naast korte films. Nieuwe makers naast gevestigde namen en films die volle zalen trekken naast titels die juist dankzij Het Ketelhuis hun publiek vinden.
Onze liefde voor Nederlandse cinema betekent gelukkig niet dat we bij de grens stoppen. Ook arthousefilms van over de hele wereld hebben een vaste plek in onze zalen. Net als een brede selectie jeugdfilms. En wie Het Ketelhuis een beetje kent, weet dat een gewone filmweek hier eigenlijk niet bestaat. Er zijn regelmatig speciale vertoningen, premières, gesprekken met makers en terugkerende programma’s waarin film vanuit een andere hoek wordt bekeken. Denk aan reeksen zoals Psychologie & Film, Film & Soep en Hoe lees ik een film?
De functie van Het Ketelhuis is in ruim een eeuw volledig veranderd, maar in de kern gebeurt hier nog steeds hetzelfde. In 1903 werd hier energie opgewekt om een stad draaiende te houden. Sinds 1999 ontstaat hier een ander soort energie: tussen filmmakers en publiek, tijdens een nagesprek, in onze restobar, bij een première of wanneer het zaallicht dooft en een film begint.
